Teksten - Taal en woordenschat: HET NEDERLANDS
O,vreemdeling, die onze taal bestudeert,
Lees verder. Ik wed dat mijn Rijm je wat leert
'k Hoop niet, dat de studie je tegen zal vallen
Zo zegt men bal ballen maar, ach! Niet: dal dallen.
En 't enkelvoud, vreemdeling, van koeien is: koe
Maar de boef draagt wet boeien, de drenkling geen boe.
En kinden is niets, noch ook winderen -wel lammeren,
En wortelen, geen eikelen, noch borstelen of kammeren.
Zo kom je van zelf op de lastige paderen:
Rad - raden? Stad - staden? Is vad stam van vaderen?
Zo kom je van zelf op de lastige paderen:
Rad - raden? Stad - staden? Is vad stam van vaderen?
En waarom - dat heb ik nog nooit goed begrepen
Vergaan er geen schippen, die stranden op klepen?
Ook heb je wel potten, maar nergens zijn slotten,
En niemand zegt roten marmoten of lotten.
De boer houdt geen haanders, maar zeker wel hoenderen
En draagt op het land meestal klompen -nooit schoenderen
Het meervoud van krent is eenvoudig krenten.
Maar: vent in het meervoud, is kerels - niet venten.
Leer ook de geslachten, mijn leerling, vroegtijdig:
De vrouwen zijn vrouwelijk, maar wijf is onzijdig
Zeg: naaister, maar schilderster moet je niet zegge,
Ook niet koninges of dievin of vriendegge.
Je zult al wel weten - ik hoop, dat je 't wist,
Dat je heden zult eten, maar gisteren niet ist.
Toen gisteren de torenklok twaalf had gcslagen,
Zeg, ben je toen rustig naar huis toe gegagen?
Och, als je 't maar weet,is' t gemaklijk genoeg,
Joeg nooit bij ‘t behang naar een muisje dat knoeg.
En als je in vervelend gezelschap haast sliep,
Heeft niemand gemerkt, dat je heimelijk giep.
Ik denk ook niet, dat je vaak hebt gezocht
Naar een post in je boek, die verkeerd was gebocht
Bedenk, vriend, als j' in verontwaardiging raakt
Dat niet wan wordt getrouwd hij,;die nacht heeft gebraakt
Ik vraag j'of je hier wel eens ooit aan gedacht hebt
En of je ‘r je aandacht genoeg aan geschacht hebt?
Leer ook de getallen, o vreemdling. aandachtig:
Zeg: vijftig en zestig - niet drietig en achtig.
Ook d'uitspraak is soms nog een moeilijk ding
Immers: beving je ooit van de angst een beving?
En hoorde j'ooit iemand in ‘t Hollands bevelen,
Een vocht naar een lager staand vat te hevelen?
Al schrijf je ook Gorinchem, spreek het uit: Gorkum
Maar schrijf in vergissing niet Borinchem voor Borkum.
Misschien ben je ‘t Hollands in zover al meester,
Dat je heester niet zo maar laat rijmen op zeester.
En rijmt dit precies: "Als Marie gelei maakt,
Dan vind ik dat die naar een spiegelei smaakt"?
Dus leer lieve lezer, de les uit mijn lied:
Het Hollands is heus nog zo makkelijk niet.
Hier wordt geen stof gezogen, maar schater gelachen
'Moeder, o moeder,
Verlies niet de moed,
Als uw dochter haar dagen
Met spelen verdoet.
Nimmer geschiedde
Er iets ongepast
Waar één werd getwintigd
Of klaver gejast.
Waar zwart werd gepiet
Of op harten gejaagd
Is zelden de deugd
Van een dame belaagd.
Nooit is gehoord
Dat wulps werd gelonkt
Waar bil werd gejart
Of ping werd gepongd.
Waar domi genood wordt
Waar gans wordt gebord.
Of sjoel wordt gebakt
Heeft zelden een ziel
Naar de zonde gesnakt.'
